Masaaki Kitajima 研究室
主宰者:Masaaki Kitajima
東京大学
AI 要約(直近 5 年の研究成果)
本研究室は、廃水中の病原体や遺伝物質を検出・分析することで、地域社会の感染症動向を把握する「廃水疫学」に関する研究を進めています。従来の臨床診断に依存しない、人口集団全体の健康状態を非侵襲的に監視する方法として、廃水中のウイルスや細菌のDNA・RNAを定量化しています。新型コロナウイルスのほか、インフルエンザウイルス、性感染症病原体、抗菌性物質耐性遺伝子など、多様な感染症・健康リスク要因の検出手法を開発し、その精度向上に取り組んでいます。
分析手法としては、高感度な遺伝子検出法(RT-qPCR、メタゲノミクス)と効率的な試料濃縮技術を組み合わせ、廃水処理施設や環境水から微量の生物学的物質を抽出しています。さらに学術的には、廃水調査の標準化、環境要因の影響評価、長期的な時系列データの取得と臨床統計との関連性分析に注力しており、廃水疫学の学問としての基盤整備を行っています。
得られた知見として、廃水中の病原体レベルは臨床確定患者数と強い相関を示し、感染症の流行を早期に検知できることを複数の感染症で実証しています。こうした廃水監視情報は、医療機関や高齢者施設での効率的な検査対象者の選定、公衆衛生上の意思決定、さらには地理情報システムを用いたリスク地図化に活用され、一体的・ワンヘルスアプローチで人間・動物・環境の健康保全につながる研究成果をもたらしています。
※ AI(Claude)が、公開されている論文要旨から研究の問い・手法・主要な発見を事実情報として抽出・再構成して自動生成しています。誤りを含む可能性があるため、正確性は研究室公式情報でご確認ください。
外部リンク
関連研究室(8 件)
- 医学Katsutoshi Oda 研究室University of Tokyo Hospital論文 101 件·共通: 生物学, 分子・細胞, 分子, RNA
- 医学Yutaka Suzuki 研究室東京大学論文 100 件·共通: 生物学, 分子・細胞, 分子, RNA
- 医学Issei Komuro 研究室University of Tokyo Hospital論文 100 件·共通: 生物学, 分子・細胞, 分子
- 医学Kouhei Tsumoto 研究室東京大学論文 100 件·共通: 分子, 生物学, 分子・細胞
- 医学Masaomi Nangaku 研究室東京大学論文 100 件·共通: 生物学, 分子・細胞, 分子
- 医学Satoru Nagatoishi 研究室東京大学論文 81 件·共通: 分子, 生物学, 分子・細胞
- 医学James Chambers 研究室東京大学論文 100 件·共通: 生物学, 分子・細胞
- 生化学・分子生物学・遺伝学Mamoru Watanabe 研究室東京大学論文 169 件·共通: 生物学, 分子・細胞, RNA, 分子
研究成果(105 件)
- DOI: https://doi.org/10.1021/acs.estlett.5c00804
- DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-025-90980-7
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.envint.2025.109342
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2025.105224
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.178209
- DOI: https://doi.org/10.2965/jwet.25-144
- [2025] Monitoring Sexually Transmitted Infection-Associated Pathogens in Municipal Wastewater in JapanDOI: https://doi.org/10.1021/acsestwater.5c00893
- DOI: https://doi.org/10.3390/w17060789
- DOI: https://doi.org/10.1089/bio.2024.0118
- DOI: https://doi.org/10.1080/09603123.2025.2544736
続きを表示(残り 95 件)閉じる
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2025.179645
- DOI: https://doi.org/10.1021/acsestwater.5c00027
- DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-025-99365-2
- DOI: https://doi.org/10.1186/s41021-025-00327-x
- DOI: https://doi.org/10.1021/acsestwater.5c00594
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.176073
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.173692
- [2024] Willingness to pay for nationwide wastewater surveillance system for infectious diseases in JapanDOI: https://doi.org/10.1039/d4ew00332b
- [2024] Risk Mapping of COVID-19 to Create a Common Operating Picture Using Data from Wastewater MonitoringDOI: https://doi.org/10.20965/jdr.2024.p0420
- [2024] Detection of SARS-CoV-2 and Omicron variant RNA in wastewater samples from Manila, PhilippinesDOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.170921
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.170845
- DOI: https://doi.org/10.2208/jscejj.24-25026
- DOI: https://doi.org/10.2208/jscejj.24-25026
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.177449
- [2024] Risk Mapping of COVID-19 to Create a Common Operating Picture Using Data from Wastewater MonitoringDOI: https://doi.org/10.20965/jdr.2024.p0420
- [2024] Detection of SARS-CoV-2 and Omicron variant RNA in wastewater samples from Manila, PhilippinesDOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.170921
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.envint.2024.109218
- DOI: https://doi.org/10.1039/d4ew90048k
- DOI: https://doi.org/10.1128/mra.01069-24
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.170845
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.rechem.2024.101897
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.176702
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.176073
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.173692
- [2024] Willingness to pay for nationwide wastewater surveillance system for infectious diseases in JapanDOI: https://doi.org/10.1039/d4ew00332b
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.177449
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.rechem.2024.101897
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.176702
- DOI: https://doi.org/10.1007/s00792-023-01316-0
- [2023] Detection of enteroviruses related to hand foot and mouth disease in wastewater of Asian communitiesDOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.169375
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.167866
- [2023] Detection of enteroviruses related to hand foot and mouth disease in wastewater of Asian communitiesDOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.169375
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.167866
- DOI: https://doi.org/10.1007/s00792-023-01316-0
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166526
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166557
- DOI: https://doi.org/10.1099/ijsem.0.006014
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.165457
- DOI: https://doi.org/10.3201/eid2908.221775
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166526
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166557
- DOI: https://doi.org/10.1099/ijsem.0.006014
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.165457
- DOI: https://doi.org/10.3201/eid2908.221775
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163706
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.jviromet.2023.114732
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163487
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163454
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163706
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.jviromet.2023.114732
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163487
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163454
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.162694
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.envint.2023.107743
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.162694
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.envint.2023.107743
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4214533
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158966
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158659
- DOI: https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.26822
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.157101
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.157869
- DOI: https://doi.org/10.3389/fmicb.2022.839513
- [2022] COVID-19 wastewater surveillance implemented in the Tokyo 2020 Olympic and Paralympic VillageDOI: https://doi.org/10.1093/jtm/taac004
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4150588
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4110028
- [2022] COVID-19 wastewater surveillance implemented in the Tokyo 2020 Olympic and Paralympic VillageDOI: https://doi.org/10.1093/jtm/taac004
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4150588
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4110028
- DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4214533
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.161023
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.160317
- DOI: https://doi.org/10.2166/wh.2022.183
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.watres.2022.118451
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.watres.2022.118451
- DOI: https://doi.org/10.2166/wh.2022.183
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.161023
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.160317
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158966
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158659
- DOI: https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.26822
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.157101
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.157869
- DOI: https://doi.org/10.3389/fmicb.2022.839513
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.150722
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.148442
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.mran.2021.100162
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.150722
- DOI: https://doi.org/10.2208/jscejer.77.7_iii_191
- [2021] Early Warning of COVID-19 in Tokyo via Wastewater-based Epidemiology: How Feasible It Really Is?DOI: https://doi.org/10.2965/jwet.21-024
- [2021] Wastewater-based Epidemiology for Infectious Diseases: The Foundations and Future PerspectivesDOI: https://doi.org/10.2965/jswe.44.125
- DOI: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.144549
- DOI: https://doi.org/10.1007/s12560-020-09453-x
科研費(0 件)
まだデータがありません(KAKEN 取り込み後に表示)。
所属学会・役職(0 件)
まだデータがありません(学会データ連携後に表示)。